kambiz ganjeh یکشنبه 1395/02/19 ساعت 23 و 42 دقیقه و 04 ثانیه نظرات ()
اگر بخواهیم تاریخچه مهندسی پزشکی را در جهان ببینیم به ساخت اولین میکروسکوپ جهان توسط آنتون لونهوک هلندی در سال 1673 میلادی می رسیم که با ثبت این ابداع خود در انجمن پادشاهی انگلستان به عنوان اولین مهندس پزشک و نیز پدر علم باکتریولوژی شهرت یافت. این تاریخچه در ایران به شیخ الرئیس ابوعلی سینا باز می گردد و در کتاب نابغه شرق نوشته نورالله لاوردی به این موضوع پرداخته شده و شرح ابداع استاد در قرن چهارم هجری قمری و معالجه یکی از سرهنگ های سپاه خوارزم در آن آمده است. ابن سینا ظرفی مشک با سیم ها و اتصالاتی ساخت که به بیمار وصل می شد و با قرار دادن ماهیانی در آن که از خود الکتریسیته تولید می کردند، جریان الکتریکی از طریق آب و سپس سیم ها به بیمار منتقل می شد. به این ترتیب به بیمار مشکوک الکتریکی داده و فرد بر اثر ضربه سلسله اعصابش فلج گشته بود به همراه داشتن رژیم غذایی مناسب پس از مدتی بهبود یافت.

مهندسی بیومدیکال از 50 سال قبل در کشورهای مختلف مطرح بوده است و در سال 1950 میلادی در آمریکا در دانشگاه جانز هاپکینز طی مذاکره ای با موسسه های بهداشت آمریکا و دانشگاه پنسیلوانیا و راچستر تصویب شد و در ردهه 1960 به رشد قابل ملاحظه ای دست یافت و در نسل دوم دانشگاه های برکلی، استانفورد، کیس وستون دورس، ایالاتی اوهایو و MIT آن را دایر کردند.

حوزه عملکرد مهندسی پزشکی

1- مدیریت تجهیزات پزشکی: یک واحد مهندس پزشکی بعنوان واحد زیر مجموعه معاونت درمان بیمارستان و مراکز آموزشی درمانی مواردی بی نظیر ارزیابی، انتخاب و نظارت بر به کارگیری صحیح و ایمن فناوری پزشکی مدیریت تجهیزات (خرید، تعمیر،نگهداری،کنترل کیفیت و توسعه) آموزش کاربردی صحیح دستگاه ها و مدیریت اطلاعات تجهیزات بیمارستانی و ارائه جدیدترین و کارآمدترین تجهیزاتی که وارد کشور می شود را برعهده می گیرد.

2- ابزار دقیق پزشکی در این زمینه طراحی و توسعه سنسورهای زیستی و سیستم های الکترونیکی به عهده مهندسی پزشکی است و این نوع ابزار در وسایل مانیتورینگ علائم حیاتی و اندازه گیری پارامترهای فیزیولوژیک کاربرد دارد.

3- مدلسازی و شبیه سازی و کنترل سیستم های فیزیولوژیکی در حوزه عملکرد این مورد مهندس پزشک با بکارگیری تکنیک های شبیه سازی الکترونیکی و کامپیوتری روابط کمی و کیفی سیستم های فیزیولوژیکی و پیش بینی رفتار آنها و چگونگی آنها را بدست می آورد. ساده ترین نمونه این مدلسازی مثلا مدلسازی سلول با المان های الکترونیکی است. غشا سلول مانند خازن، درون سلول، مقاومت و مایع بین سلولی منبع ولتاژی خواهد بود که با آنالیز مداری آن به داده های جالبی خواهیم رسید.

4- تجزیه و تحلیل سیگنال های فیزیولوژیکی در پزشکی: بطور عمده از روش های DSP استفاده شده و با آنالیز سیگنال های فلبی، مغزی با ماهیچه در EMG و EEG و ECG و پردازش این سیگنال ها با نرم افزارهای جامع در کاربردهای تشخیصی نقش بسزایی خواهند داشت.

5- پردازش تصاویر پزشکی: در این حوزه از مهندسی پزشکی، در تکنیک های مختلف پردازش سیگنال های دو بعدی و سه بعدی جهت بهبود کیفیت تصاویر پزشکی و استخراج اطلاعات استفاده می شود.

6- توان بخشی: می تواند بعنوان شاخه ای از مهندسی پزشکی شناخته شود که از مفاهیم فنی مهندسی در طراحی و ساخت دستگاه های درمانی و فیزیوتراپی به منظور کیفیت بخشیدن به زندگی افراد مددجو استفاده می کند و ادامه حیات را برای اشخاص راحت تر می نماید.

7- اورتر پروتز: طراحی و ساخت این وسایل در زمینه های تحقیقات فنی مهندسی پزشکی است.

8- مهندسی مولکولی سلولی و مهندسی بافت: در این حوزه، کاربرد مفاهیم و قوانین مهندسی و علوم زیستی به منظور فهم اساسی از ویژگی ارتباطات در سلول ها و بافت های سالم و آسیب دیده و تغییر خواص بافت و سلول ها در جهت بهبود عملکرد بافت مورد بررسی قرار میگیرد.

9- مواد زیست سازگار (بیومواد) : در این مورد از ساخت موادی که قابلیت بکارگیری در داخل بدن و سازگاری با دستگاه ایمنی بدن را دارند و زمینه های تحقیقاتی بسیاری در حیطه مهندسی پزشکی دارد.

10- تکنیک های رهایش دارو: در این زمینه مهندسی پزشکی سعی بر ابداع روش هایی جهت ساخت ماده موثر دارویی به بهترین شکل و در کوتاهترین زمان و حداکثر تاثیرگذاری دارند.